روسیه

Article in other languages:

Российская Федерация
فدراسیون روسیه


پرچم	نشان ملی روسیه

شعار ملی: ندارد

سرود ملی: سرود ملی فدراسیون روسیه

پایتخت
- مختصات جغرافیایی

مسکو
‎

55°45′ N 37°37′ E

بزرگ‌ترین شهر مسکو

زبان رسمی روسی (زبان رسمی)
بعلاوه ۳۰ زبان رسمی در
مناطق مختلف روسیه

نوع حکومت

• رئیس جمهور
• نخست وزیر

جمهوری چند حزبی فدرال
دمیتری مدودف
ولادیمیر پوتین

پایه گذاری:۸۶۲ (میلادی) اعلام موجودیت: ۱۲ ژوئن
۱۹۹۰
نهایی:
۲۵ دسامبر ۱۹۹۱

مساحت
- کل

- آبها (٪) ‪۱۷٬۰۷۵٬۴۰۰ km² ‫(نخست)

۱۳

جمعیت
- برآورد ۲۰۰۶
- تراکم جمعیت ‪۱۴۲٬۷۵۴٬۰۰۰ ‫(۹ام)
‪۸٫۳/km² ‫(۲۰۹ام)

تولید ناخالص داخلی
(برابری قدرت خرید)
- کل
- سرانه براورد ۲۰۰۶

۱٬۷۲۷ میلیارد دلار (۸ام)
۱۲٬۰۹۶ دلار (۵۹ام)

شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۶) ۰٫۷۹۷ (۶۵ام) –

واحد پول روبل (‏RUB)

منطقه زمانی
- در تابستان (DST)

UTC (UTC+3-+13)
CEST

دامنه اینترنتی

.ru

پیش‌شماره تلفن

روسیه (روسی: Россия، واج‌نویسی: روسیا) با نام رسمی فدراسیون روسیه (Российская Федерация، راسیسکایا فدراتسیا) پهناورترین کشور جهان است که در شمال اوراسیا قرار دارد. این کشور در آسیای شمالی و اروپای خاوری واقع است و با اقیانوس آرام شمالی و اقیانوس منجمد شمالی؛ و نیز با دریای خزر، دریای سیاه، و دریای بالتیک مرز آبی دارد. روسیه با ۱۴ کشور آسیایی و اروپایی مرز زمینی دارد و با کشورهای پیرامون دریای برینگ، دریای ژاپن، دریای خزر، دریای سیاه، و دریای بالتیک ارتباط دریایی دارد.

روسیه با ۱۷٬۰۷۵٬۴۰۰ کیلومتر مربع وسعت، پهناورترین کشور جهان است. پهناوری روسیه دو برابر مساحت کانادا یا چین یا ایالات متحده آمریکا است. این کشور در عرضهای بالای جغرافیایی واقع شده‌است و بیشتر مناطق کشور سردسیر و کم بارش است. به همین دلیل بیشتر مناطق این کشور (به ویژه سرزمین بزرگ سیبری) خالی از سکنه هستند و کشاورزی در این مناطق میسر نیست. پایتخت روسیه شهر مسکو است که در باختر و بخش اروپایی کشور است.

روسیه حدود ۱۴۲ میلیون تن (براورد ۱۳۸۷) جمعیت دارد، که از این دید در جهان نهم است. تراکم جمعیت روسیه ۳/۸ تن در هر کیلومتر مربع است که از پایینترین نرخهای تراکم جمعیت در جهان است. همچنین نرخ رشد جمعیت در این کشور منفی است. بیشتر جمعیت روسیه در غرب این کشور (بخش اروپایی) زندگی می‌کنند. حدود ۸۰ درصد (۱۱۵ میلیون تن) از مردم روسیه از نژاد روسی هستند و سایر نژادهای این کشور عبارتند از: تاتار، اوکراینی، چوواش، چچنی، ارمنی، ترک، داغستانی، مغول، آواری، اینگوش، چرکس، بالکار، اوستیایی، آذری، گرجی، و...

زبان رسمی روسیه، زبان روسی است. ولی ۲۷ زبان رسمی دیگر نیز در جمهوری‌ها و مناطق خودگردان این کشور وجود دارد. روسیه ۲۱ جمهوری خودگردان دارد که بیشتر در جنوب باختر کشور (قفقاز شمالی) قرار دارند، که برخی از آنها مانند داغستان، تا حدود ۲۰۰ سال پیش جزئی از ایران بوده‌اند. روسیه فرهنگ پرباری دارد و نوسندگان معروفی مانند تولستوی و داستایوفسکی روسی بوده‌اند.

روسیه تا پیش از قرن هجدهم یک حکومت نه چندان نیرومند در خاور اروپا بود و وسعت آن چندان زیاد نبود. تا اینکه در آغاز قرن ۱۸ میلادی و با اصلاحاتی که تزار پتر بزرگ انجام داد، این کشور به یک امپراتوری پهناور و نیرومند تبدیل شد. در سال ۱۲۹۶ هجری خورشیدی (۱۹۱۷) انقلاب کمونیستی در این کشور به وقوع پیوست و نام کشور به «اتحاد جماهیر شوروی» تغییر یافت. در سال ۱۳۷۰ (۱۹۹۱) شوروی پس از جنگ سرد طولانی با غرب فروپاشید و فدراسیون روسیه به جای آن نشست.

واحد پول روسیه روبل است. اقتصاد روسیه صنعتی و نیز وابسته به منابع بزرگ انرژی این کشور به ویژه گاز است. و راههای ترابری این کشور نیز بسیار مهم هستند. روسیه با تولید ناخالص داخلی ۱۲۸۹ تریلیون دلار در سال ۱۳۸۶، هفتمین اقتصاد بزرگ جهان بوده‌است. اقتصاد این کشور بر پایه سرمایه داری و خصوصی سازی است، که این موضوع پس از فروپاشی شوروی و رهایی از اقتصاد دولتی و سوسیالیستی انجام شد.

اکنون دمیتری مدودف رییس جمهور روسیه‌است، ولی ولادیمیر پوتین که اکنون نخست وزیر است، فرمانروای واقعی کشور محسوب می‌شود. سیاست کنونی روسیه، همکاری و عدم تنش با غرب و تلاش برای اتحاد کشور است. ولی به خاطر گسترش ناتو به شرق و پس از درگیری روسیه با گرجستان بر سر اوستیای جنوبی، روابط روسیه و غرب به تیرگی گراییده‌است. روسیه با ایران در مسائل اقتصادی، به ویژه راه اندازی نیروگاه اتمی بوشهر همکاری دارد؛ ولی مدتها است که در راه اندازی این نیروگاه تاخیر می‌کند و عملا از ایران به عنوان یگ برگ برنده در رویارویی با غرب استفاده می‌کند.

تاریخ

نگاه کنید به: روسیه تزاری

تقسیمات کشوری

نقشه تقسیمات کشوری روسیه؛ سبز:جمهوری - کرمی:سرزمین - قهوه‌ای:استان - زرد:ناحیه خودمختار - آبی:استان خودمختار یهودی - صورتی:۲ شهر فدرال مسکو و سن پترزبورگ

تقسیمات کشوری روسیه

واحدهای فدرالی روسیه

جمهوری‌ها	آدیغیه • آلتایی • باشقیرستان • بوریاتیا • چچن • چواش • داغستان • اینگوشتیا • کاباردینو-بالکاریا • کارلیا • خاکاسیا • کومی • کالمیکیا • کاراچای-چرکسیا • ماری ال • موردوویا • اوستیای شمالی-آلانیا • یاقوتستان • تاتارستان • تووا • اودمورتیا

سرزمین‌ها	آلتایی • خاباروفسک • کراسنودار • کراسنویارسک • پرم • پریمورسکی • استاوروپول

‌استان‌ها	آمور • آرخانگلسک • آستراخان • بلگورود • بریانسک • چلیابینسک • چیتا • ایرکوتسک • ایوانوف • کالینینگراد • کالوگا • کامچاتکا • کمروفو • کیروف • کوستروما • کورگان • کورسک • لنینگراد • لیپتسک • ماگادان • مسکو • مورمانسک • نیژنی نووگورود • نووگورود • نووسیبیرسک • امسک • ارنبورگ • اریول • پنزا • پسکوف • روستوف • ریازان • ساخالین • سامارا • ساراتوف • اسمولنسک • سوردلوفسک • تامبوف • تومسک • تور • تولا • تیومن • اولیانوفسک • ولادیمیر • ولگوگراد • ولوگدا • ورونژ • یاروسلاول

شهرهای فدرالی	مسکو • سن پترزبورگ

استان خودمختار	استان یهودی

نواحی خودمختار	چوکوتکا • خانتیا-مانسیا‎^۱ • ‏ننتسیا^۲ • یامالیا^۱

^۱تحت ادارهٔ استان تیومن - ^۲تحت ادارهٔ استان آرخانگلسک ناحیه‌های فدرالی مرکزی • جنوبی • شمال غربی • خاور دور • سیبری • اورال • پریژولفسکی (ولگا)

جغرافیا

روسیه در آسیای شمالی و اروپای خاوری واقع است و با اقیانوس آرام شمالی و اقیانوس منجمد شمالی؛ و نیز با دریای خزر، دریای سیاه، و دریای بالتیک مرز آبی دارد. روسیه با ۱۴ کشور آسیایی و اروپایی مرز زمینی دارد و با کشورهای پیرامون دریای برینگ، دریای ژاپن، دریای خزر، دریای سیاه، و دریای بالتیک ارتباط دریایی دارد.

همسایگان زمینی روسیه عبارتند از:

در جنوب خاور (آسیا): کره شمالی، چین، مغولستان، و قزاقستان

در جنوب باختر (قفقاز): جمهوری آذربایجان و گرجستان

در باختر (اروپا): اوکراین، بلاروس، لتونی، استونی، فنلاند، و نروژ؛ و در بخش جدامانده کالینینگراد با کشورهای لیتوانی و لهستان

جستار وابسته: فهرست دریاچه‌های روسیه

فرهنگ

ایوان الکسیویچ بونین

کلیسای سن باسیل در مسکو

کالینکا

جستارهای وابسته

پیوند به بیرون

پس پرده فروپاشی اتحاد شوروی ۱۹۹۱- ۱۹۱۷

منابع

ویکی پدیای انگلیسی
تاریخ ایران و جهان، سال دوم آموزش متوسطه، رشته علوم انسانی، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آموزشی، ۱۳۸۲.
لارنس لاکهارت، انقراض سلسله صفویه و ایام سلطه افاغنه بر ایران (بخش روابط ایران و روسیه)، ترجمه مصطفی قلی اعتماد، تهران، ۱۳۴۳.

نگارخانه

تصویر ماهواره‌ای روسیه	بندر سوشی در کناره دریای سیاه	رود واسیوگان در باختر سیبری	سارانپائول
پتر بزرگ، تزار روسیه	ولادیمیر لنین، بنیانگذار اتحاد جماهیر شوروی	یوری گاگارین، نخستین فضانورد جهان	دمیتری مدودف و ولادیمیر پوتین
مناطق روسیه بر پایه تولید	دانشگاه مسکو	نقشه کشورهای دارای زبان روسی	ساختمانی در روسیه
لئو تولستوی، نوسنده روس (۱۲۸۹-۱۲۰۷)

این نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.

کشورهای مستقل همسود

جمهوری آذربایجان • ارمنستان • ازبکستان • اوکراین • بلاروس • تاجیکستان • روسیه • قرقیزستان • قزاقستان • مولداوی

سازمان همکاری شانگهای

اعضا	چین • قزاقستان • قرقیزستان • روسیه • تاجیکستان • ازبکستان

اعضای ناظر	هندوستان • ایران • مغولستان • پاکستان

زبان‌های رسمی	چینی • روسی

گروه هشت

آلمان • ایتالیا • ایالات متحده آمریکا • بریتانیا • روسیه • ژاپن • فرانسه • کانادا